وقتی پکیج دیواری (شوفاژ دیواری) روشن نمیشود یا مدام خطا میدهد، اولین چیزی که خیلیها میشنوند این است: «بردش سوخته». ولی برد فقط یکی از دهها قطعهٔ پکیج است و بسیاری از خطاهایی که شبیه خرابی برد به نظر میرسند، در واقع از یک سنسور، فشار آب، گاز یا حتی سیم ارت خانه هستند. تعویض برد هم معمولاً یکی از گرانترین تعمیرهای پکیج است. در این راهنما میگوییم چه نشانههایی واقعاً به برد مربوط است و قبل از تعویض آن چه چیزهایی باید بررسی شود.
اگر بوی گاز میآید: به هیچ کلید برقی دست نزنید، پکیج را روشن نکنید، شیر اصلی گاز را ببندید، پنجرهها را باز کنید و از بیرون ساختمان با اورژانس گاز ۱۹۴ تماس بگیرید. بدنهٔ پکیج را هم خودتان باز نکنید؛ داخل آن هم برق ۲۲۰ ولت هست و هم لوله و شیر گاز.
برد پکیج چه کاری انجام میدهد
برد الکترونیکی مغز پکیج است. اطلاعات سنسورهای دما، فشار آب، کلید جریان و فن را میخواند و بر اساس آنها پمپ، فن، جرقهزن و شیر گاز را روشن و خاموش میکند. یعنی وقتی یکی از سنسورها اطلاعات اشتباه بدهد، برد کار درستش را انجام میدهد و پکیج را برای ایمنی خاموش میکند؛ این خرابی برد نیست. به همین دلیل، تشخیص درست مهمتر از هر چیز است.
نشانههایی که احتمال خرابی برد را بالا میبرند
- نمایشگر یا چراغها اصلاً روشن نمیشوند در حالی که پریز برق دارد و فیوز روی برد سالم است.
- نمایشگر عددهای نامفهوم نشان میدهد، چشمک میزند یا دکمهها کار نمیکنند.
- پکیج خودبهخود ریاستارت میشود یا بیدلیل خاموش و روشن میشود.
- پمپ، فن یا جرقهزن هیچکدام راه نمیافتند با اینکه همهچیز آماده است.
- بعد از رعدوبرق، نوسان شدید برق یا خاموشی پکیج دیگر روشن نشده است.
- آب روی برد چکه کرده یا جای سوختگی و بوی سوختگی روی آن دیده میشود.
خطاهایی که شبیه خرابی برد هستند ولی نیستند
| نشانه | علت رایجتر از برد |
|---|---|
| خطای فشار آب، پکیج روشن نمیشود | فشار آب سیستم کمتر از ۱ بار است؛ معمولاً بعد از هواگیری یا نشتی |
| جرقه میزند ولی شعله روشن نمیماند | بسته بودن شیر گاز، کثیفی الکترود، جابهجا بودن سیم فاز و نول یا نبودن سیم ارت |
| آب گرم مصرفی قطع و وصل میشود | کلید جریان (فلوسوئیچ) یا رسوب در مبدل آب گرم |
| فن کار میکند ولی پکیج خطای دودکش میدهد | گرفتگی دودکش یا خرابی پرشر سوئیچ فن |
| آب بیش از حد داغ یا سرد میشود | سنسور دما (NTC) معیوب یا کثیف |
| شوفاژها گرم نمیشوند ولی آب گرم مصرفی هست | هوا در سیستم، شیر سهراهی یا پمپ |
نکتهٔ مهم دربارهٔ سیم ارت: پکیجها شعله را از طریق جریان بسیار ضعیفی تشخیص میدهند که به ارت درست و جای درست سیم فاز و نول وابسته است. در خانههایی که ارت ندارند یا دوشاخه برعکس به پریز زده شده، پکیج جرقه میزند و بعد خطای شعله میدهد و بسیاری از این پکیجها بیدلیل بهعنوان «برد خراب» تعمیر میشوند.
قبل از تماس با تعمیرکار، اینها را بررسی کنید
- برق را بررسی کنید. پریز را با یک وسیلهٔ دیگر امتحان کنید. اگر پکیج از طریق استابلایزر یا محافظ کار میکند، یک بار ببینید خود آن سالم است.
- فشار آب را نگاه کنید. اگر عقربه زیر ۱ بار است، آن را با شیر پرکن به حدود ۱ تا ۱٫۵ بار برسانید. روش کامل را در آموزش هواگیری شوفاژ و تنظیم فشار پکیج توضیح دادهایم.
- شیر گاز را چک کنید. شیر گاز زیر پکیج باید باز باشد و بقیهٔ وسایل گازی خانه هم گاز داشته باشند.
- کد خطا را یادداشت کنید. عدد یا حروفی که روی نمایشگر میآید را بنویسید و در دفترچهٔ پکیج معنای آن را پیدا کنید. کدها در هر برند و مدل با هم فرق دارند؛ گفتن همین کد به تعمیرکار، تشخیص را خیلی سریعتر میکند.
- یک بار ریست کنید. دکمهٔ ریست را بزنید یا پکیج را چند دقیقه از برق بکشید و دوباره وصل کنید. اگر خطا بعد از ریست مدام برمیگردد، ریست را تکرار نکنید؛ پکیج به دلیلی خودش را خاموش میکند.
برد را تعمیر کنیم یا عوض کنیم؟
بسیاری از خرابیهای برد پکیج، مثل سوختن فیوز، رله، ترانس یا چند قطعهٔ تغذیه، با تعمیر برطرف میشوند و نیازی به برد نو نیست. تعویض کامل برد معمولاً وقتی لازم است که پردازندهٔ برد آسیب دیده باشد، برد آب خورده و خوردگی شدید داشته باشد، یا قطعهٔ آن دیگر پیدا نشود.
- نصب برد «همهکاره» یا برد مدل دیگر بدون اطمینان از سازگاری؛ ممکن است بعضی ایمنیهای پکیج کار نکنند.
- تعویض برد بدون بررسی سنسورها و سیمکشی؛ اگر علت اصلی سنسور یا ارت باشد، برد نو هم همان خطا را میدهد یا دوباره میسوزد.
- دورزدن یا وصلکردن مستقیم سنسورها برای روشنشدن پکیج؛ این کار ایمنی دستگاه را از بین میبرد و خطرناک است.
چطور جلوی سوختن دوبارهٔ برد را بگیریم
- پکیج را از طریق یک استابلایزر یا محافظ مناسب به برق بزنید؛ نوسان برق و موج لحظهٔ وصلشدن بعد از خاموشی، اولین علت سوختن برد است.
- مطمئن شوید پریز پکیج ارت دارد و سیمکشی آن را یک برقکار بررسی کرده است.
- هر چکهای از اتصالات یا شیر اطمینان را جدی بگیرید؛ آب روی برد، آن را در چند روز از کار میاندازد.
- سرویس سالانهٔ پکیج را قبل از فصل سرما انجام دهید تا سنسورها و اتصالات هم بررسی شوند.
بقیهٔ نکتههای مراقبت از پکیج را در راهنمای نگهداری از پکیج بخوانید. استفاده از محافظ برق و کشیدن دوشاخه هنگام خاموشیها برای بقیهٔ لوازم الکترونیکی خانه هم مهم است؛ این نکته را در مقالهٔ نگهداری از تلویزیونهای دوو هم توضیح دادهایم. راهنماهای عیبیابی دیگر در بخش راهنمای تعمیر است.
پکیجتان روشن نمیشود یا خطا میدهد؟
کارشناسان پناه الکتریک پیش از هر تعویضی، سنسورها، سیمکشی و ارت را بررسی میکنند تا مطمئن شوند ایراد واقعاً از برد است. تعمیر و تعویض برد پکیج با قطعات سازگار و گارانتی روی تعمیر. بعد از ثبت درخواست، وضعیت آن را از صفحهٔ پیگیری تعمیر دنبال کنید.
ثبت درخواست تعمیر پکیجسوالات متداول
از کجا بفهمم برد پکیج سوخته است؟
نشانههای اصلی: روشن نشدن نمایشگر با وجود برق، ریاستارتهای بیدلیل، کار نکردن همزمان پمپ و فن و جرقه، و خاموشی پکیج بعد از نوسان شدید برق. تشخیص قطعی با اندازهگیری تکنسین است.
آیا برد پکیج قابل تعمیر است؟
در بسیاری از موارد بله. سوختن فیوز، رله یا قطعات تغذیه با تعمیر برطرف میشود و تعویض کامل فقط وقتی لازم است که پردازنده آسیب دیده یا برد خوردگی شدید داشته باشد.
چرا پکیج جرقه میزند ولی روشن نمیماند؟
معمولاً بهخاطر بسته بودن شیر گاز، کثیفی الکترود، نبودن سیم ارت یا جابهجا بودن فاز و نول. این خطا اغلب به اشتباه خرابی برد تشخیص داده میشود.
چه چیزی باعث سوختن برد پکیج میشود؟
رایجترین علتها نوسان برق و موج لحظهٔ وصلشدن بعد از خاموشی، چکهکردن آب روی برد و سیمکشی بدون ارت است.
آیا میشود بهجای برد اصلی، برد همهکاره نصب کرد؟
فقط اگر سازگاری آن با مدل پکیج و همهٔ ایمنیهای دستگاه بررسی شده باشد. برد ناسازگار ممکن است بعضی ایمنیها را غیرفعال کند.